Thứ Ba, 24 tháng 9, 2013

1.330- HOA VÒI VOI



HOA VÒI VOI

Hoa cong cong giống vòi voi
Trắng pha mầu tím xinh tươi dịu hiền
Cỏ hoang - Ai biết đến em
Em mang hạnh phúc ấm êm cho người.

BXP

Sưu tập

- Hoa Vòi voi hay Dền voi - Heliotropium indicum, chi Heliotropium, Phân họ Heliotropioideae, họ Vòi voi - Boraginaceae, Bộ Boraginales - Mồ hôi, Vòi voi

ST lại Bài 115
Mô tả: Cây thảo cao khoảng 25-40cm, có thân khỏe, cứng mang nhiều cành. Trên thân và cành có nhiều lông ráp, thân già nhẵn. Lá mọc đối, hình trái xoan, chóp lá hơi nhọn, gốc lá thuôn đầu men theo cuống, cả hai mặt lá đều có nhiều lông, mép lá hơi lượn sóng hoặc có răng cưa không đều. Hoa màu tím nhạt hoặc trắng, không cuống, mọc so le, nhưng đều nhau, trên hai hàng, tạo thành cụm hoa xim bọ cạp, dài 8-11cm ở ngọn cành hay ở nách lá. Quả gồm 4 quả hạch con hình tháp.
Nơi mọc: Loài liên nhiệt đới, mọc hoang trên các bãi cỏ, nương vườn bỏ hoang ở nhiều nơi. Thu hái cây, rễ quanh năm, chủ yếu vào mùa hè thu, dùng tươi hoặc phơi hay sấy khô dùng dần.
Công dụng: Vị đắng, nhạt, hơi cay, mùi hăng, tính bình. Thường dùng trị: Phong thấp sưng khớp, lưng gối nhức mỏi, loét cổ họng bạch cầu, viêm phổi, viêm mủ màng phổi, ỉa chảy, lỵ, viêm tinh hoàn, nhọt sưng tấy và viêm mủ da.
Dùng ngoài lấy cây tươi giã nát đắp trị mẩn ngứa.

Ghi chú: Người già yếu cơ thể suy nhược, tỳ vị hư hàn, ỉa chảy lâu ngày hay chân lạnh, không nên dùng.

Thứ Hai, 23 tháng 9, 2013

1.329- CÙM RỤM NHỌN


















CÙM RỤM NHỌN

Cây gỗ nhỏ, dễ hãm thành cây uốn thế
Cụm hoa chùy, màu trắng, rất thơm
Cây mọc khỏe, ít chăm sóc, dễ trồng
Cây bóng nát ven đường, cũng dùng làm thuốc.

BXP

Sưu tập

Cùm rụm nhọn - Ehretia acuminata, Chi Ehretia, Phân họ Cordioideae, họ Vòi voi - Boraginaceae, Bộ Boraginales - Mồ hôi, Vòi voi

Mô tả: Cây gỗ nhỏ, thường xén tỉa thành bụi hay hãm thành cây uốn thế. Lá mọng mịn. Cụm hoa dạng chuỳ mang nhiều hoa. Hoa nhỏ, màu trắng, thơm. Quả hạch có 4 hạt. Cây được trồng rộng rãi vì dễ trồng, ít phải chăm sóc. Cây mọc khỏe, hoa nở rộ, hấp dẫn. Nhân giống bằng hạt hay giâm cành, trồng ở chậu hay trong vườn đều thích
Nơi mọc: Nhật Bản, Trung Quốc, Bhutan, Nepal, Lào, Việt Nam, New Guinea và Australia.

Công dụng: Cườm rụng nhọn được sử dụng để trồng ven đường lấy bóng mát, xây dựng, gỗ nội thất, cũng như trong y học cổ truyền.

1.328- NGÚT TO



NGÚT TO

Phiến lá xoan, hình tim ở gốc
Hoa trắng thành ngù, quả dạng trứng, mầu hồng
Phân bổ từ tỉnh Lạng đến Quảng Nam
Quả chứa nhiều chất nhầy rất dính

BXP

Sưu tập

Ngút to - Cordia grandis, Chi Cordia, Phân họ Cordioideae, họ Vòi voi - Boraginaceae, Bộ Boraginales - Mồ hôi, Vòi voi

Mô tả: Cây nhỡ cao 3-4m, có khi cao hơn, với nhánh trải ra, màu nâu nâu. Lá xoan, cụt hay hình tim ở gốc, tù, ráp ở mặt trên do có nhiều lông dạng củ màu trắng, có lông mềm như bông ở mặt dưới, dài 9-15cm và nhiều hơn, rộng 9-12cm; cuống lá ít lông, dài 3-4cm. Hoa nhiều, màu trăng trắng, thành cụm hoa dạng ngù ở ngọn. Quả bầu dục, dạng trứng, màu hồng, cao đến 1cm, có đài ôm đến một nửa; hạch cứng, ráp, có 4 cạnh, chỉ có 1 ô.
Nơi mọc: Rất phổ biến ở miền Bắc nước ta, nhất là ở vùng Lạng Sơn, trên đất sét vôi qua Nam Hà đến Quảng Nam - Đà Nẵng.
Công dụng: Quả chứa nhiều chất nhầy rất dính, có thể dùng làm keo. Có thể dùng làm thuốc dịu, làm long đờm và thu liễm như Ngút Wallich

Thứ Sáu, 13 tháng 9, 2013

1.327- NGÚT NHỚT




NGÚT NHỚT

Lá xoan ngược, mép răng khía lượn,
Xim lưỡng phân, hoa trắng, một bên
Quả tròn dạng trứng, nhẵn, vàng
Vỏ dùng trị nấm, Miền Nam có nhiều.

BXP

Sưu tập

Ngút nhớt - Cordia myxa, Chi Cordia, Phân họ Cordioideae, họ Vòi voi - Boraginaceae, Bộ Boraginales - Mồ hôi, Vòi voi

Mô tả: Cây gỗ cao 8-10m, có các nhánh trăng trắng. Lá xoan hay xoan ngược, khía lượn, nhẵn hay hơi ráp ở dưới, dài 3,5-10cm, mỏng. Hoa trắng, gần như ở về một bên, không nhiều, thành xim lưỡng phân, ở ngọn các nhánh ngắn có lá. Quả dạng trứng, nhọn nhiều hay ít, nhẵn, vàng, đường kính 12mm; đài hoa hơi đồng trưởng; hạch 2-3 hạt.
Nơi mọc: Loài của Ấn Độ, Mianma và Nam Việt Nam.

Công dụng: Quả ăn được, có nhớt dịu và tăng trương lực. Vỏ được xem như là bổ. Hạt được dùng tán thành bột làm thuốc đắp trị bệnh nấm.

1326- NGÚT




NGÚT
Lá bầu dục, tù đầu, tròn gốc
Hoa xim ngù, nách lá, lục vàng
Lâm Đồng, xứ Nghệ ...Hà Nam
Hạt dùng trị sán ...bình an cho người.

BXP

Sưu tập

Ngút, Ông bầu, Đít quạ- Cordia bantamensis, Chi Cordia, Phân họ Cordioideae, họ Vòi voi - Boraginaceae, Bộ Boraginales - Mồ hôi, Vòi voi
  
Mô tả: Cây gỗ nhỏ, cành non có lông rồi nhẵn. Lá hình bầu dục hay xoan rộng, hình tim hay tròn ở gốc, hơi nhọn tù ở đầu, mỏng, nhẵn ở trên, có lông hoe ở gân mặt dưới rồi nhẵn, dài 6-10cm, rộng 5-7 cm, cuống mảnh, nhẵn, dài 2,5-3cm. Hoa màu lục vàng, xếp thành xim ở nách lá, dạng ngù, dài 5-10cm. Quả hạch, ban đầu hồng rồi đen, dài 15mm, rộng 10mm, có hạch hình lăng kính, lồi nhiều, mang đài đồng trưởng.
Hoa quả tháng 5.
Nơi mọc: Loài của Ấn Độ, Inđônêxia, Việt Nam. Phân bố từ Ninh Bình, Nam Hà tới Nghệ An cho đến Lâm Đồng.
Công dụng: Hạt dùng trị giun đũa và cả sán xơ mít. Để trừ sán xơ mít, người ta dùng 300g hạt, giã và nghiền nhỏ, rồi trộn với mật ong, cho ăn vào buổi sáng sớm.